Φριζάρισμα μαλλιών: τι είναι, γιατί συμβαίνει και τι βοηθά

Φριζάρισμα μαλλιών είναι όταν οι τρίχες παίρνουν νερό από τον αέρα άνισα και δεν κάθονται πια λεία η μία δίπλα στην άλλη. Τα ξηρά, τραχιά ή ταλαιπωρημένα μαλλιά φριζάρουν περισσότερο. Για να το μειώσετε, λουστείτε απαλά, βάζετε μαλακτική κάθε φορά, απλώνετε λάδι ή serum χωρίς ξέβγαλμα στα νωπά μαλλιά και τα στεγνώνετε με λιγότερο τρίψιμο και λιγότερη θερμότητα.

Τι προκαλεί το φριζάρισμα;

Κάθε τρίχα έχει ένα εξωτερικό στρώμα από λέπια που επικαλύπτονται, σαν τα κεραμίδια σε μια στέγη. Από πάνω υπάρχει ένα λεπτό φυσικό λιπαρό στρώμα που απωθεί το νερό. Το νερό όμως μπαίνει. Χαλαρώνει τους δεσμούς υδρογόνου που κρατούν το σχήμα της τρίχας, και έτσι ακριβώς το πιστολάκι δίνει σχήμα στα μαλλιά σας. Μια ανασκόπηση για τα καλλυντικά μαλλιών στο International Journal of Trichology (Gavazzoni Dias, 2015) περιγράφει και τα δύο στρώματα και τι τα φθείρει.

Το φριζάρισμα εμφανίζεται όταν οι τρίχες παίρνουν νερό άνισα. Όσες παίρνουν περισσότερο αλλάζουν σχήμα περισσότερο, οπότε δεν κάθονται πια ίσια με τις υπόλοιπες. Αυτά το κάνουν πιο πιθανό:

• Φθαρμένη επιφάνεια της τρίχας. Το έντονο λούσιμο, η θερμότητα, ο ήλιος, το τρίψιμο και η βαφή αφαιρούν το λιπαρό στρώμα, και η επιφάνεια αρχίζει να τραβά νερό. Η ίδια ανασκόπηση χαρακτηρίζει τα ταλαιπωρημένα μαλλιά «έντονα» πορώδη.
• Υγρασία. Η βροχή, η ομίχλη, ο αέρας της θάλασσας και ένα μπάνιο γεμάτο υδρατμούς σπρώχνουν νερό στα μαλλιά σας.
• Ηλεκτρισμός. Ο ξηρός χειμωνιάτικος αέρας και κάποια σαμπουάν αφήνουν στα μαλλιά ηλεκτρικό φορτίο, οπότε οι τρίχες απωθούν η μία την άλλη.
• Κυματιστά και σγουρά μαλλιά. Το σχήμα τους δεν αφήνει τις τρίχες να κάθονται ίσια η μία πάνω στην άλλη, οπότε το φριζάρισμα φαίνεται περισσότερο.
• Τρίψιμο. Οι πετσέτες, τα μαξιλάρια, τα κασκόλ, το βούρτσισμα στεγνών μπουκλών και τα ίδια σας τα χέρια σηκώνουν την επιφάνεια της τρίχας.

Το φριζάρισμα και η ξηρότητα συνήθως έρχονται μαζί, γιατί τα προκαλεί η ίδια φθορά. Αν τα μαλλιά σας είναι επίσης τραχιά και θαμπά, δείτε τι προκαλεί τα ξηρά μαλλιά και τι βοηθά.

Γιατί φριζάρουν τα μαλλιά με την υγρασία;

Τα μαλλιά παίρνουν νερό από τον αέρα γύρω τους. Στοιχεία από ένα βασικό εγχειρίδιο για τη χημεία των μαλλιών, όπως τα εξηγεί η χημικός Michelle Wong, δείχνουν ότι με υγρασία 70% τα μαλλιά κρατούν πάνω από διπλάσιο νερό απ' ό,τι με υγρασία 30%. Καθώς μπαίνει αυτό το νερό, χαλαρώνει τους δεσμούς που έφτιαξε το πιστολάκι. Τα μαλλιά γυρίζουν προς το φυσικό τους σχήμα, μόνο που αυτό γίνεται άνισα. Γι' αυτό τα μαλλιά που ήταν λεία το πρωί μπορεί να έχουν φριζάρει ως το μεσημέρι, μια μέρα με υγρασία.

Δεν μπορείτε να κρατήσετε τον αέρα μακριά από τα μαλλιά σας, μπορείτε όμως να επιβραδύνετε το πόσο γρήγορα παίρνουν νερό:

• Βάλτε λάδι, serum ή κρέμα χωρίς ξέβγαλμα στα νωπά μαλλιά πριν τα στεγνώσετε. Τα λάδια και οι σιλικόνες αφήνουν στην επιφάνεια ένα λεπτό στρώμα που απωθεί το νερό.
• Στεγνώστε τα μαλλιά σας εντελώς. Τα μαλλιά που βγαίνουν έξω μισοβρεγμένα αλλάζουν σχήμα όλη μέρα.
• Μην τα πιάνετε. Κάθε άγγιγμα βγάζει τρίχες από τη θέση τους.
• Τις μέρες με πολλή υγρασία, πιάστε τα ή κάντε μια χαλαρή πλεξούδα, ώστε οι τρίχες να μένουν μαζί.

Φταίει το πορώδες των μαλλιών;

Παίζει ρόλο. Το πορώδες δείχνει πόσο εύκολα μπαίνει και βγαίνει το νερό από την τρίχα. Όλα τα μαλλιά παίρνουν νερό, αλλά τα μαλλιά με ντεκαπάζ, βαφή ή συχνό πιστολάκι και πρέσα το παίρνουν πιο εύκολα, και γι' αυτό φριζάρουν περισσότερο τις μέρες με υγρασία. Το γνωστό τεστ με την τρίχα μέσα σε ένα ποτήρι νερό δεν είναι όμως αξιόπιστο. Η χημικός Michelle Wong εξηγεί γιατί αποτυγχάνει: το αν μια τρίχα επιπλέει εξαρτάται κυρίως από την επιφάνειά της και από το λάδι ή το προϊόν που έχει μείνει πάνω της. Καλύτερος οδηγός είναι το ιστορικό των μαλλιών σας: αν έχουν κάνει ντεκαπάζ, βαφή ή συχνά πιστολάκι και πρέσα, να τα αντιμετωπίζετε ως πορώδη.

Πώς να μη φριζάρουν τα μαλλιά μετά το λούσιμο

Το σαμπουάν αφαιρεί το λίπος από τα μαλλιά και μπορεί να τους αφήσει αρνητικό ηλεκτρικό φορτίο. Μια μελέτη του 2014 μέτρησε το pH σε 123 σαμπουάν που πωλούνταν στη Βραζιλία και βρήκε ότι το 62% είχε pH πάνω από 5,5. Οι συγγραφείς, η Gavazzoni Dias και οι συνεργάτες της στο International Journal of Trichology, κατέληξαν ότι ένα πιο υψηλό pH μπορεί να αυξήσει αυτό το αρνητικό φορτίο. Αυτό σημαίνει περισσότερη τριβή ανάμεσα στις τρίχες και περισσότερο φριζάρισμα.

Οι περισσότερες ετικέτες δεν γράφουν το pH, οπότε η πρακτική λύση είναι η μαλακτική. Οι ίδιοι συγγραφείς προτείνουν μαλακτική μετά από σαμπουάν με πιο υψηλό pH, γιατί εξισορροπεί το φορτίο και ταυτόχρονα λειαίνει τα μαλλιά. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD) συστήνει μαλακτική μετά από κάθε σαμπουάν. Δύο ακόμη συνήθειες μετά το λούσιμο φέρνουν φριζάρισμα: το τρίψιμο με την πετσέτα και το βούρτσισμα των βρεγμένων μαλλιών. Και οι δύο αλλάζουν εύκολα.

Πιστολάκι ή στέγνωμα στον αέρα: τι είναι καλύτερο για το φριζάρισμα;

Πολλοί αφήνουν τα μαλλιά να στεγνώσουν μόνα τους για να αποφύγουν τη θερμότητα. Το στέγνωμα στον αέρα όμως δεν είναι αυτόματα πιο ήπιο. Μια εργαστηριακή μελέτη του 2011 σύγκρινε τα δύο. Τα μαλλιά που στέγνωσαν με πιστολάκι σε απόσταση 15 cm, που κουνιόταν συνέχεια, είχαν συνολικά λιγότερη φθορά από τα μαλλιά που στέγνωσαν μόνα τους και έμειναν βρεγμένα περισσότερη ώρα. Το πιστολάκι άφησε κάποια σημάδια στην επιφάνεια της τρίχας, και περισσότερα όταν ήταν πιο κοντά και πιο ζεστό (Lee και συνεργάτες, Annals of Dermatology).

Άρα το πιστολάκι, αν το χρησιμοποιείτε προσεκτικά, είναι μια χαρά. Τυλίξτε πρώτα τα μαλλιά σε πετσέτα για να φύγει το περισσότερο νερό. Βάλτε μέτρια θερμοκρασία, κουνάτε συνέχεια το πιστολάκι και στρέψτε το στόμιο προς τα κάτω, από τις ρίζες προς τις άκρες. Αν έχετε μπούκλες, χρησιμοποιήστε διαχυτή ή αφήστε τις να στεγνώσουν χωρίς να τις αγγίζετε. Η AAD συμβουλεύει χαμηλή ή μέτρια θερμοκρασία και θερμοπροστατευτικό πριν από το πιστολάκι ή την πρέσα.

Λάδι για μαλλιά που φριζάρουν: βοηθά;

Ναι. Τα λάδια και τα serum μαλλιών απλώνουν ένα λεπτό στρώμα στην επιφάνεια της τρίχας. Αυτό κάνει την επιφάνεια πιο λεία και επιβραδύνει το πόσο γρήγορα η τρίχα παίρνει νερό. Η ανασκόπηση στο International Journal of Trichology περιγράφει πώς τα προϊόντα περιποίησης μειώνουν την τριβή και το φριζάρισμα, και πώς κάποια λάδια μειώνουν την ποσότητα νερού που απορροφά η τρίχα. Η AAD αναφέρει τα μαλλιά που μπερδεύονται, φριζάρουν ή έχουν πεταχτές τρίχες ανάμεσα στους λόγους για να χρησιμοποιήσετε μαλακτική χωρίς ξέβγαλμα, σε μαλλιά στεγνωμένα με την πετσέτα που είναι ακόμη νωπά, και όχι στο τριχωτό. Αυτό που δεν μπορεί να κάνει ένα τέτοιο προϊόν είναι να αναιρέσει τη φθορά μέσα στην τρίχα. Επίσης φεύγει με το λούσιμο, οπότε πρέπει να το ξαναβάζετε κάθε φορά που λούζεστε.

Βάλτε μικρή ποσότητα. Αν βάλετε πολύ, τα μαλλιά δείχνουν λιπαρά και πεσμένα, και τα λεπτά μαλλιά θέλουν το λιγότερο. Απλώστε το στα μήκη και τις άκρες, που είναι το πιο παλιό και πιο τραχύ κομμάτι των μαλλιών. Τα λάδια και τα serum δουλεύουν λίγο διαφορετικά. Αν διαλέγετε ανάμεσα στα δύο, δείτε λάδι ή σιλικόνη μαλλιών για το φριζάρισμα. Το Ellips Hair Vitamin είναι μία επιλογή: λάδι χωρίς ξέβγαλμα σε κάψουλες μίας χρήσης του 1 ml, με σιλικόνες που λειαίνουν την επιφάνεια της τρίχας. Μία κάψουλα είναι μία εφαρμογή, ή μισή κάψουλα στις άκρες, αν τα μαλλιά σας είναι πολύ λεπτά.

Τι να κάνετε για το φριζάρισμα: ρουτίνα σε 7 βήματα

Το φριζάρισμα δεν σβήνει μια για πάντα, αλλά οι περισσότερες λύσεις καταλήγουν στις ίδιες λίγες συνήθειες. Με τη σειρά:

1. Σαμπουάν στο τριχωτό, όχι στα μήκη. Κάντε μασάζ στο τριχωτό και αφήστε τον αφρό να καθαρίσει τα υπόλοιπα καθώς ξεβγάζετε, όπως συμβουλεύει η AAD.
2. Μαλακτική κάθε φορά. Στα μήκη και τις άκρες, ή σε όλο το μήκος, αν τα μαλλιά σας είναι ξηρά ή σγουρά. Ξεμπερδέψτε τις μπούκλες με χτένα με αραιά δόντια όσο η μαλακτική είναι ακόμη πάνω τους.
3. Ξεβγάλτε με χλιαρό νερό. Ένα τελευταίο ξέβγαλμα με κρύο νερό δεν κάνει κακό, αλλά μην περιμένετε να λειάνει τα μαλλιά. Αυτή είναι η δουλειά της μαλακτικής.
4. Πιέστε, μην τρίβετε. Τυλίξτε τα μαλλιά σε πετσέτα ή σε ένα παλιό βαμβακερό μπλουζάκι και πιέστε για να βγει το νερό.
5. Προϊόν χωρίς ξέβγαλμα στα νωπά μαλλιά. Λίγο λάδι, serum ή μαλακτική χωρίς ξέβγαλμα στα μήκη και τις άκρες, όχι στις ρίζες.
6. Στεγνώστε προσεκτικά. Μέτρια θερμοκρασία, το πιστολάκι να κινείται, το στόμιο προς τα κάτω. Ή αφήστε τις μπούκλες να στεγνώσουν χωρίς να τις αγγίζετε.
7. Μετά, αφήστε τα ήσυχα. Για πεταχτές τρίχες αργότερα μέσα στη μέρα, τρίψτε μια σταγόνα λάδι στις παλάμες και περάστε τις ελαφρά πάνω από την επιφάνεια.

Το βράδυ, μια χαλαρή πλεξούδα ή μια λεία μεταξωτή ή σατέν μαξιλαροθήκη σημαίνουν λιγότερο τρίψιμο. Ένα τακτικό κόψιμο αφαιρεί τις πιο τραχιές άκρες, που φριζάρουν περισσότερο.

Αν θέλετε φόρμουλα φτιαγμένη για το φριζάρισμα, οι κάψουλες λαδιού μαλλιών χωρίς ξέβγαλμα υπάρχουν και σε Smooth & Silky, τη φόρμουλα για πολύ ξηρά, κανονικά έως πυκνά μαλλιά που φριζάρουν. Αφήνει τα μαλλιά πιο λεία, με λιγότερο φριζάρισμα και λιγότερες πεταχτές τρίχες, και τα προστατεύει από θερμότητα έως 220 °C όταν μπαίνει πριν από το πιστολάκι ή την πρέσα.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί φριζάρουν τα μαλλιά μου στην κορυφή;

Το πάνω στρώμα των μαλλιών δέχεται τον περισσότερο ήλιο, αέρα και τρίψιμο από καπέλα, μαξιλάρια και χέρια, οπότε η επιφάνειά του είναι συνήθως η πιο τραχιά. Τα κοντά τριχάκια, είτε καινούργια είτε σπασμένα, φαίνονται επίσης πιο πολύ στην κορυφή, γιατί είναι πολύ κοντά για να κάτσουν μαζί με τα υπόλοιπα. Περάστε ελαφρά μια σταγόνα λάδι πάνω από την κορυφή με ανοιχτές παλάμες και βάζετε λιγότερη θερμότητα σε αυτό το σημείο.

Γιατί τα μαλλιά μου φριζάρουν ξαφνικά;

Δείτε τι έχει αλλάξει. Οι συνηθισμένοι λόγοι είναι ο καιρός, ένα καινούργιο σαμπουάν, μια πρόσφατη βαφή ή ντεκαπάζ, περισσότερο πιστολάκι και πρέσα ή μια μετακόμιση σε μέρος με πιο σκληρό νερό. Μια περίοδος με υγρασία σπρώχνει νερό στα μαλλιά, και ο ξηρός αέρας της θέρμανσης τον χειμώνα φέρνει ηλεκτρισμό. Αν η αλλαγή έρχεται μαζί με πέσιμο μαλλιών, τριχωτό που πονά ή ξεφλουδίζει ή άλλα συμπτώματα, απευθυνθείτε σε γιατρό ή δερματολόγο.

Οι πεταχτές τρίχες σημαίνουν ότι τα μαλλιά είναι ταλαιπωρημένα;

Όχι πάντα. Πεταχτές λέμε τις μεμονωμένες τρίχες που ξεφεύγουν από μια κατά τα άλλα λεία επιφάνεια. Κάποιες είναι κοντές καινούργιες τρίχες. Κάποιες οφείλονται στον ηλεκτρισμό, πιο συχνά με τον ξηρό αέρα του χειμώνα. Άλλες είναι σπασμένες τρίχες, και αυτές δείχνουν φθορά από θερμότητα, ντεκαπάζ ή βούρτσισμα. Το φριζάρισμα είναι κάτι άλλο: όλη η επιφάνεια δείχνει φουσκωμένη. Μια σταγόνα λάδι στρώνει και τα δύο, και λιγότερες σπασμένες τρίχες με τον καιρό σημαίνουν ότι η ρουτίνα σας δουλεύει.

Φεύγει το φριζάρισμα μόνιμα;

Κανένα προϊόν δεν διώχνει το φριζάρισμα για πάντα. Κάθε λούσιμο αφαιρεί ό,τι έχετε βάλει, και κάθε μέρα με υγρασία σπρώχνει ξανά νερό στα μαλλιά. Αυτό που μπορείτε να αλλάξετε είναι πόσο τραχιά είναι η επιφάνεια της τρίχας. Το απαλό λούσιμο, η μαλακτική, ένα προϊόν χωρίς ξέβγαλμα στα νωπά μαλλιά, λιγότερη θερμότητα και τα τακτικά κοψίματα κάνουν τα μαλλιά να φριζάρουν λιγότερο. Όσο κόβονται οι πιο τραχιές άκρες, τόσο λιγότερο από τα μαλλιά σας είναι ταλαιπωρημένο.