Ξηρά μαλλιά: τι τα προκαλεί και τι βοηθά όταν είναι σαν άχυρο

Ξηρά μαλλιά είναι τα μαλλιά που έχουν χάσει το λεπτό φυσικό λιπαρό στρώμα στην επιφάνειά τους, γι' αυτό είναι τραχιά στην αφή, δείχνουν θαμπά και μπερδεύονται εύκολα. Τις περισσότερες φορές φταίει η καθημερινή φθορά, όπως το συχνό λούσιμο, η θερμότητα, το ντεκαπάζ, ο ήλιος και ο ξηρός αέρας του χειμώνα, και πιο ήπιες συνήθειες τα βοηθούν να γίνουν ξανά πιο απαλά. Αν τα μαλλιά σας έγιναν ξαφνικά ξηρά και έχετε και άλλα συμπτώματα, απευθυνθείτε σε γιατρό.

Τι προκαλεί τα ξηρά μαλλιά;

Το MedlinePlus, η ιατρική εγκυκλοπαίδεια της Εθνικής Βιβλιοθήκης Ιατρικής των ΗΠΑ, ορίζει τα ξηρά μαλλιά ως μαλλιά που δεν έχουν αρκετή υγρασία και λιπαρότητα για να κρατήσουν τη φυσιολογική λάμψη και υφή τους. Στα μαλλιά χωρίς φθορές, ένα λεπτό λιπαρό στρώμα καλύπτει την εξωτερική επιφάνεια και απωθεί το νερό. Μια ανασκόπηση στο International Journal of Trichology (Gavazzoni Dias, 2015) αναφέρει τι το φθείρει: το έντονο λούσιμο, το στέγνωμα χωρίς προστασία, το τρίψιμο, ο ήλιος και οι χημικές επεξεργασίες, όπως η βαφή. Χωρίς αυτό το στρώμα, τα μαλλιά είναι τραχιά, μπερδεύονται και χάνουν τη λάμψη τους. Η τρίχα δεν είναι ζωντανός ιστός, άρα δεν μπορεί να το φτιάξει ξανά.

Οι συνηθισμένες αιτίες για τα ξηρά μαλλιά:

• Πολύ συχνό λούσιμο ή λούσιμο με δυνατό σαμπουάν.
• Θερμότητα από πιστολάκι, πρέσα και σίδερο για μπούκλες.
• Ντεκαπάζ, βαφή και περμανάντ, που αλλάζουν μόνιμα την επιφάνεια της τρίχας.
• Ήλιος, πισίνα και θάλασσα. Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD) σημειώνει ότι η υπεριώδης ακτινοβολία διασπά τις πρωτεΐνες της τρίχας και αλλάζει το χρώμα της.
• Τρίψιμο από πετσέτες, βούρτσες, μαξιλάρια και κασκόλ.
• Ξηρός αέρας, από το κλίμα ή από τη θέρμανση.

Γιατί τα μαλλιά είναι πιο ξηρά στις άκρες;

Οι άκρες είναι συνήθως το πιο ξηρό σημείο. Είναι το πιο παλιό κομμάτι των μαλλιών σας, και στα μακριά ή σγουρά μαλλιά το φυσικό λίπος του τριχωτού σπάνια φτάνει ως εκεί. Τα ξηρά μαλλιά φριζάρουν επίσης εύκολα, γιατί μια τραχιά επιφάνεια παίρνει νερό άνισα. Δείτε τι προκαλεί το φριζάρισμα των μαλλιών.

Γιατί τα μαλλιά μου είναι σαν άχυρο;

Τα μαλλιά που είναι σαν άχυρο συνήθως δεν είναι απλώς ξηρά. Είναι εύθραυστα: το εξωτερικό στρώμα έχει φθαρεί τόσο που η τρίχα σπάει στο χτένισμα και οι άκρες ανοίγουν. Τα ξηρά μαλλιά που σπάνε είναι πιο συχνά μετά από ντεκαπάζ, επαναλαμβανόμενες βαφές ή χρόνια με την πρέσα.

Να είστε ρεαλιστές με το τι μπορεί να κάνει η περιποίηση. Η φθορά μέσα στην τρίχα είναι μόνιμη, και η ψαλίδα δεν κολλάει ξανά: φεύγει μόνο με κόψιμο. Αυτό που μπορείτε να αλλάξετε είναι το πώς είναι τα μαλλιά σας στην αφή και πόσο συχνά σπάνε από εδώ και πέρα. Βάζετε μαλακτική κάθε φορά και ένα προϊόν χωρίς ξέβγαλμα στα μήκη, χαμηλώνετε τη θερμότητα, χτενίζετε απαλά από τις άκρες προς τα πάνω και κόβετε τις χειρότερες άκρες. Αν βάφετε ή κάνετε ντεκαπάζ, η AAD προτείνει να αραιώσετε τις βαφές σε μία κάθε 8 έως 10 εβδομάδες. Ο οδηγός μας για την ψαλίδα και πώς την προλαβαίνετε εξηγεί περισσότερα για τις άκρες.

Φταίει το σκληρό νερό για τα ξηρά μαλλιά;

Το σκληρό νερό έχει περισσότερο ασβέστιο και μαγνήσιο. Τα άλατα στον βραστήρα και στο τηλέφωνο του ντους είναι ένα σημάδι, και η υπηρεσία ύδρευσης της περιοχής σας μπορεί να σας πει πόσο σκληρό είναι το νερό σας. Πολλοί το κατηγορούν για τα ξηρά μαλλιά, αλλά οι μελέτες είναι λίγες και μικρές και δεν καταλήγουν όλες στο ίδιο:

• Μια μελέτη του 2013 έβαζε μαλλιά από 15 εθελοντές σε σκληρό ή σε απεσταγμένο νερό για 10 λεπτά, μέρα παρά μέρα, επί 30 μέρες. Δεν βρήκε διαφορά στην αντοχή ή στην ελαστικότητα (Srinivasan και συνεργάτες, International Journal of Trichology).
• Μια μελέτη του 2016 με μικροσκόπιο από την ίδια ομάδα βρήκε περισσότερα μέταλλα και μια πιο τραχιά, «ανασηκωμένη» επιφάνεια στα μαλλιά που είχαν μπει σε σκληρό νερό (International Journal of Dermatology).
• Μια μελέτη του 2017 σε 20 εθελοντές βρήκε περισσότερο μαγνήσιο στα μαλλιά μετά από 3 εβδομάδες με σκληρό νερό, αλλά καμία ξεκάθαρη φθορά στην επιφάνεια στο μικροσκόπιο (Alahmmed και συνεργάτες, Indian Journal of Dermatology, Venereology and Leprology).

Άρα το σκληρό νερό αφήνει μέταλλα στα μαλλιά, και αυτά μπορεί να τα κάνουν να μοιάζουν επικαλυμμένα και τραχιά. Με όσα ξέρουμε σήμερα, όμως, είναι απίθανο να είναι ο βασικός λόγος που τα μαλλιά σας είναι ξηρά. Περισσότερο βοηθά η μαλακτική μετά από κάθε λούσιμο. Αν τα μαλλιά σας μοιάζουν επικαλυμμένα, ένα σαμπουάν βαθιού καθαρισμού πού και πού αφαιρεί ό,τι έχει μαζευτεί. Είναι πιο δυνατό από το σαμπουάν της καθημερινής χρήσης, οπότε χρησιμοποιήστε το σπάνια και βάζετε πάντα μαλακτική μετά.

Γιατί τα μαλλιά είναι πιο ξηρά τον χειμώνα;

Ο κρύος αέρας έξω κρατά λίγο νερό, και η θέρμανση, από το καλοριφέρ ή το κλιματιστικό, ξηραίνει ακόμη περισσότερο τον αέρα μέσα στο σπίτι. Τα μαλλιά δίνουν νερό πίσω στον ξηρό αέρα. Στοιχεία από εγχειρίδιο, όπως τα εξηγεί η χημικός Michelle Wong, δείχνουν ότι με υγρασία 30% τα μαλλιά κρατούν λιγότερο από το μισό νερό απ' ό,τι με υγρασία 70%. Σημειώνει επίσης ότι ο πολύ ξηρός αέρας φέρνει ηλεκτρισμό, που κάνει τις τρίχες να πετάγονται. Τι βοηθά τον χειμώνα:

• Βάλτε υγραντήρα στο υπνοδωμάτιο. Η AAD τον προτείνει για το ξηρό δέρμα, και κρατά λιγότερο ξηρό και τον αέρα γύρω από τα μαλλιά σας.
• Στεγνώνετε τα μαλλιά σας πριν βγείτε έξω. Τα βρεγμένα μαλλιά είναι πιο ευαίσθητα και τεντώνονται πιο εύκολα από τα στεγνά.
• Αν έχετε μακριά μαλλιά, κάντε μια χαλαρή πλεξούδα ή βάλτε τα μέσα στο παλτό, ώστε να τα τρίβουν λιγότερο οι γιακάδες και τα κασκόλ.
• Στρώστε τις πεταχτές τρίχες από τον ηλεκτρισμό με μια σταγόνα λάδι τριμμένη στις παλάμες.

Ξηρό τριχωτό ή ξηρά μαλλιά;

Είναι διαφορετικά προβλήματα. Τα ξηρά μαλλιά αφορούν τα μήκη. Τα λεπιάκια και η φαγούρα στο τριχωτό αφορούν το δέρμα, και συχνή αιτία τους είναι η πιτυρίδα, που το NHS, η δημόσια υπηρεσία υγείας της Βρετανίας, περιγράφει ως μια συνηθισμένη δερματική πάθηση που δεν είναι επικίνδυνη. Το NHS προτείνει αντιπιτυριδικό σαμπουάν με κετοκοναζόλη, πίσσα λιθάνθρακα ή σαλικυλικό οξύ για έως 4 εβδομάδες, και επίσκεψη σε γιατρό αν δεν υπάρξει βελτίωση. Το λάδι στα μήκη δεν κάνει τίποτα για το τριχωτό. Η AAD συμβουλεύει να μη βάζετε προϊόντα χωρίς ξέβγαλμα στο τριχωτό, γιατί μπορεί να μαζευτούν εκεί.

Πότε να δείτε γιατρό για τα ξηρά μαλλιά;

Τα περισσότερα ξηρά μαλλιά οφείλονται στον τρόπο που τα φροντίζουμε. Το MedlinePlus όμως αναφέρει και ιατρικές αιτίες, όπως την υπολειτουργία του θυρεοειδή ή των παραθυρεοειδών αδένων, άλλα ορμονικά προβλήματα, τον υποσιτισμό και τις διατροφικές διαταραχές. Το NHS αναφέρει το ξηρό δέρμα, τα ξηρά μαλλιά ή την τριχόπτωση ανάμεσα στα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού, μαζί με την κούραση, το αίσθημα κρύου και την αύξηση βάρους. Απευθυνθείτε σε γιατρό αν τα μαλλιά σας μένουν ξηρά παρά την ήπια φροντίδα, αν σπάνε ή πέφτουν, ή αν έχετε άλλα συμπτώματα που δεν εξηγούνται. Κανένα λάδι μαλλιών δεν αλλάζει το πόσα μαλλιά σας πέφτουν.

Ξηρά μαλλιά: τι να κάνετε

Για τους περισσότερους, η απάντηση είναι μια πιο ήπια ρουτίνα και όχι περισσότερα προϊόντα:

1. Λουστείτε πιο αραιά. Το MedlinePlus προτείνει μία ή δύο φορές την εβδομάδα για τα ξηρά μαλλιά. Η AAD αναφέρει ότι τα ξηρά, σγουρά ή πυκνά μαλλιά μπορούν να λούζονται όταν χρειάζεται, τουλάχιστον μία φορά κάθε 2 με 3 εβδομάδες.
2. Σαμπουάν μόνο στο τριχωτό. Διαλέξτε ήπιο σαμπουάν (το MedlinePlus προτείνει χωρίς θειικά) και αφήστε τον αφρό να περάσει από τα μήκη καθώς ξεβγάζετε.
3. Ζεστό νερό, όχι καυτό. Η AAD συστήνει ζεστό αλλά όχι καυτό νερό για το ξηρό δέρμα, και το τριχωτό είναι δέρμα.
4. Μαλακτική κάθε φορά, σε όλο το μήκος, αν τα μαλλιά σας είναι ξηρά.
5. Πιέστε με την πετσέτα και μετά χτενίστε απαλά. Τυλίξτε τα μαλλιά σε πετσέτα ή σε βαμβακερό μπλουζάκι και μετά χρησιμοποιήστε χτένα με αραιά δόντια.
6. Προϊόν χωρίς ξέβγαλμα στα νωπά μαλλιά, μόνο στα μήκη και τις άκρες. Η AAD συστήνει μαλακτική χωρίς ξέβγαλμα για ξηρά, εύθραυστα, σγουρά και βαμμένα μαλλιά.
7. Χαμηλώστε τη θερμότητα. Χαμηλή ή μέτρια θερμοκρασία, με θερμοπροστασία πριν από το πιστολάκι ή την πρέσα.
8. Προστατέψτε τα έξω. Φοράτε καπέλο στον μεσημεριανό ήλιο. Πριν από το κολύμπι στην πισίνα, η AAD προτείνει λάδι ή προϊόν χωρίς ξέβγαλμα στα μαλλιά και ξέβγαλμα αμέσως μετά.
9. Κόβετε τακτικά τις πιο ξηρές άκρες.

Λάδι για ξηρά μαλλιά: βοηθά;

Βοηθά σε ό,τι βλέπετε και αγγίζετε. Ένα λάδι χωρίς ξέβγαλμα ξαναβάζει ένα λεπτό στρώμα στην επιφάνεια της τρίχας, οπότε τα μαλλιά είναι πιο λεία και πιο απαλά στην αφή, δείχνουν πιο λαμπερά και χτενίζονται πιο εύκολα. Η ανασκόπηση στο International Journal of Trichology περιγράφει πώς τα λάδια δίνουν λάμψη και μειώνουν την τριβή, και πώς κάποια, όπως το λάδι καρύδας, μπορούν να μπουν λίγο μέσα στην τρίχα. Αυτό που δεν μπορεί να κάνει το λάδι είναι να αναιρέσει ό,τι έχουν αλλάξει μέσα στην τρίχα το ντεκαπάζ ή η θερμότητα. Επίσης φεύγει με το λούσιμο, οπότε πρέπει να το ξαναβάζετε.

Βάλτε λίγο σε νωπά μαλλιά, στεγνωμένα με την πετσέτα. Ξεκινήστε από τις ξηρές άκρες, που το χρειάζονται περισσότερο, μετά περάστε ό,τι έμεινε στα χέρια σας από τα μήκη, και κρατήστε το μακριά από τις ρίζες. Το Ellips Hair Vitamin είναι λάδι χωρίς ξέβγαλμα σε κάψουλες μίας χρήσης του 1 ml. Οι σιλικόνες του λειαίνουν τα μαλλιά και τα προστατεύουν από θερμότητα έως 220 °C, όταν το βάζετε πριν από το πιστολάκι ή την πρέσα. Από τις 4 φόρμουλες, η Hair Treatment, με λάδι argan και jojoba, είναι για λεπτά έως κανονικά μαλλιά και βοηθά στην πρόληψη της ψαλίδας και του σπασίματος. Η Smooth & Silky είναι για πολύ ξηρά, κανονικά έως πυκνά μαλλιά που φριζάρουν. Για πολύ λεπτά μαλλιά, αρκεί μισή κάψουλα στις άκρες.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί τα μαλλιά μου είναι τόσο ξηρά μετά το λούσιμο;

Συνήθως φταίει το σαμπουάν, το νερό ή το στέγνωμα. Ένα δυνατό σαμπουάν μπορεί να αφαιρέσει περισσότερο λίπος απ' όσο αντέχουν τα μήκη σας, το πολύ ζεστό νερό προσθέτει στο πρόβλημα και το τρίψιμο με την πετσέτα κάνει την επιφάνεια τραχιά. Βάζετε σαμπουάν μόνο στο τριχωτό, ξεβγάζετε με ζεστό αλλά όχι καυτό νερό, βάζετε μαλακτική κάθε φορά και πιέζετε με την πετσέτα αντί να τρίβετε. Αν το νερό σας είναι σκληρό και τα μαλλιά μοιάζουν επικαλυμμένα, ένα σαμπουάν βαθιού καθαρισμού πού και πού μπορεί να βοηθήσει.

Γιατί τα μαλλιά μου έγιναν ξαφνικά τόσο ξηρά;

Σκεφτείτε τι άλλαξε: ένα καινούργιο σαμπουάν, μια βαφή ή ένα ντεκαπάζ, περισσότερο πιστολάκι και πρέσα, διακοπές με ήλιο, θάλασσα ή πισίνα, ή η αρχή της περιόδου της θέρμανσης. Αν δεν άλλαξε τίποτα ή αν η ξηρότητα έρχεται μαζί με κούραση, αίσθημα κρύου, αύξηση βάρους ή πέσιμο μαλλιών, απευθυνθείτε σε γιατρό. Το NHS αναφέρει τα ξηρά μαλλιά ανάμεσα στα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού.

Φτιάχνουν τα μαλλιά που είναι σαν άχυρο;

Όχι εντελώς. Τα μαλλιά που είναι σαν άχυρο έχουν συνήθως φθορά μέσα στην τρίχα, συχνά από ντεκαπάζ ή θερμότητα, και αυτή η φθορά είναι μόνιμη. Μπορείτε όμως να τα κάνετε πιο απαλά στην αφή, πιο λεία στην όψη και να σπάνε λιγότερο: μαλακτική κάθε φορά, προϊόν χωρίς ξέβγαλμα στα νωπά μήκη, λιγότερη θερμότητα και απαλό χτένισμα. Κόψτε τις πιο ξηρές άκρες, γιατί αυτές είναι το κομμάτι που θυμίζει περισσότερο άχυρο.

Το λάδι μαλλιών μπαίνει σε βρεγμένα ή σε στεγνά μαλλιά;

Τα νωπά μαλλιά είναι η καλύτερη στιγμή για την κύρια εφαρμογή. Μετά το λούσιμο, στεγνώστε τα μαλλιά με την πετσέτα, απλώστε λίγο λάδι στα μήκη και τις άκρες και μετά στεγνώστε και φτιάξτε τα όπως πάντα. Η AAD δίνει την ίδια συμβουλή για τα προϊόντα χωρίς ξέβγαλμα: σε μαλλιά στεγνωμένα με την πετσέτα, που είναι ακόμη νωπά. Στα στεγνά μαλλιά βάλτε μόνο μια σταγόνα τριμμένη στις παλάμες, για να στρώσετε τις πεταχτές τρίχες ή τις τραχιές άκρες μέσα στη μέρα.